Tarnina (Prunus spinosa) – właściwości, zbiór i przepisy

Tarnina to gęsty, ciernisty krzew, który kwitnie na biało już w marcu – przed rozwinięciem liści. Jej granatowe owoce zbiera się dopiero po przymrozkach.

Więcej ziół znajdziesz w naszym zielniku online.

#ShowMore#

Szybki przegląd: tarnina

• Nazwa łacińska: Prunus spinosa
• Rodzina: różowate
• Surowiec: kwiaty, owoce
• Zbiór: kwiaty: marzec–kwiecień; owoce: październik–listopad (po przymrozkach)
• Uwaga: pestki zawierają amygdalinę – nie rozgryzać

Opis botaniczny

Krzew do 3 m o ciemnych gałęziach zakończonych ostrymi cierniami. Drobne białe kwiaty wyrastają pojedynczo przed liśćmi – cały krzew jest wtedy śnieżnobiały. Owoce to kuliste pestkowce o średnicy 1–1,5 cm, granatowoczarne z sinym nalotem.

Jak rozpoznać i z czym nie pomylić

• Ałycza (śliwa wiśniowa) – kwitnie razem z liśćmi, ma mało cierni i większe żółte do czerwonych owoce
• Głóg – kwitnie później, ma klapowane liście i czerwone owoce
• Kruszyna – czarne owoce bez nalotu, w skupieniach, bez cierni; owoce trujące

Tradycyjne zastosowanie

Kwiaty tarniny tradycyjnie stosowano w wiosennych kuracjach jako łagodną herbatę, a owoce – ze względu na dużą zawartość garbników – jako ściągającą płukankę i na przetwory. Opisujemy tradycyjne zastosowanie w medycynie ludowej – nie jest to porada lekarska ani obietnica działania leczniczego. W ciąży, podczas karmienia piersią, u dzieci, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków skonsultuj stosowanie ziół z lekarzem lub farmaceutą.

Zbiór i suszenie

Kwiaty zbieraj w marcu i kwietniu w suche, słoneczne przedpołudnie i susz cienką warstwą w cieniu. Owoce najlepsze są po pierwszych przymrozkach – tracą cierpkość; możesz też zamrozić je na 2–3 dni.

Przepisy

• Herbata z kwiatów – 1 łyżeczka suszonych kwiatów na 250 ml wrzątku, 5–10 minut
• Syrop z tarniny – owoce po przymrozku zagotować z wodą, przecedzić, gotować z cukrem i cytryną 10 minut
• Nalewka tarninowa – nakłute owoce zasypane cukrem, zalane wódką na 2–3 miesiące

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Pestki tarniny zawierają amygdalinę, która w organizmie uwalnia cyjanowodór. Całe pestki przy normalnym przetwarzaniu są nieszkodliwe – nigdy jednak ich nie rozgryzaj i nie jedz jąder. W ciąży, podczas karmienia i u małych dzieci skonsultuj się z lekarzem.

Przechowywanie suszu

Wysuszone zioła przechowuj w szczelnych, ciemnych słoikach lub papierowych torebkach, w suchym i chłodnym miejscu. Opisz je nazwą i datą zbioru – większość ziół zachowuje aromat ok. roku. Susz, który zmienił kolor, stracił zapach lub zawilgotniał, wyrzuć.

Zasady bezpiecznego zbioru

• zbieraj tylko rośliny, które rozpoznajesz na 100%
• omijaj pobocza dróg, pola opryskiwane i miejsca wybiegu psów
• nie zbieraj roślin chronionych ani w rezerwatach
• bierz tylko tyle, ile potrzebujesz – zostaw rośliny do rozmnożenia

W skrócie

Tarnina to ciernisty krzew kwitnący w marcu; owoce zbiera się po przymrozkach na syrop i nalewkę. Pestki zawierają amygdalinę – nigdy ich nie rozgryzaj.

Najczęściej zadawane pytania – tarnina – FAQ